Trấn an

Chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe nằm trong tâm điểm chú ý của dư luận quốc tế. Lý do dễ hiểu, bởi người ta muốn quan sát xem quan hệ đồng minh Nhật-Mỹ liệu sẽ có thay đổi gì không sau khi Nhà Trắng có ông chủ mới.
 >> Tổng thống Mỹ bắt đầu "trở lại châu Á" theo cách riêng
 >> Quan hệ Nhật-Mỹ sau cuộc gặp giữa ông Abe và ông Trump

Sau khi dự buổi ăn sáng làm việc do Phòng Thương mại và Công nghiệp Mỹ chủ trì và cuộc hội đàm thượng đỉnh với Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng, rồi dự chiêu đãi chính thức, Thủ tướng Nhật cùng Tổng thống Mỹ bay trên chiếc chuyên cơ Không lực Một đến biệt thự nghỉ dưỡng Mar-a Lago của ông Trump ở Florida. Ông Abe có cuộc giao lưu (chơi) golf với Tổng thống Trump ở đây.

Tổng thống Trump (phải) và Thủ tướng Abe. Ảnh: Getty Images.

Việc Thủ tướng Nhật Bản đi chung chuyên cơ hay giao lưu golf với Tổng thống Mỹ là cực kỳ hiếm, nhưng không phải là chưa từng xảy ra. Năm 2006, Thủ tướng Nhật khi đó là Junichiro Koizumi đã đi cùng chuyên cơ với Tổng thống Bush.

Còn nhiều thập kỷ trước đây, năm 1957, Thủ tướng Nhật Kishi Nobusuke (ông ngoại của Thủ tướng Abe) khi thăm Mỹ cũng từng chơi golf với Tổng thống Mỹ khi đó là D.Eisenhower...

Không khó gì để nhận thấy những biệt lệ mà Nhà Trắng dành cho Thủ tướng Nhật Bản trong chuyến thăm này mang một sắc thái đặc biệt: Trấn an. Chính xác hơn là phía Mỹ muốn trấn an đồng minh thân thiết của mình trước những lo ngại rằng, chính sách của Mỹ có thể sẽ có những thay đổi đối với khu vực châu Á nói chung và Nhật Bản nói riêng kể từ sau cuộc bầu cử Tổng thống hồi tháng 11 năm ngoái.

Có thể hiểu được nỗi lo lắng này nếu như căn cứ vào những tuyên bố trước đây từ phía đối tác của Thủ tướng Abe. Mà không chỉ có những tuyên bố suông. Việc Mỹ nhanh chóng rút khỏi Hiệp ước Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), một hiệp ước mà Nhật Bản đặt nhiều kỳ vọng, cho thấy những lo lắng đó là có cơ sở.

Thế nên, Thủ tướng Abe đã nhanh chóng có những động thái tiếp xúc nhằm "làm rõ" hơn chính sách của đồng minh chí cốt nằm ở Tây bán cầu. Ông là nhà lãnh đạo nước ngoài duy nhất gặp ông Trump trước khi nhà tỷ phú này nhậm chức và là nhà lãnh đạo nước ngoài thứ hai, sau Thủ tướng Anh Theresa May thăm Mỹ sau khi ông Trump lên nắm quyền.

Có thể nói, Nhà Trắng đã thể hiện những biệt lệ hiếm có đối với Thủ tướng Nhật Bản trong chuyến thăm này. Người ta tính ra ông Abe và ông Trump có tới 5 cuộc ăn chung trong thời gian ông Abe ở Mỹ.

Những cử chỉ đón tiếp nồng hậu dành cho Thủ tướng Nhật Bản mang tính trấn an từ phía Mỹ cho thấy, ông chủ Nhà Trắng nhận thức rõ tầm quan trọng của quan hệ giữa hai đồng minh lâu năm này.

Rời nước Mỹ, hẳn là ông Abe có thể an tâm phần nào, không chỉ vì những cử chỉ lễ tân đặc biệt dành cho ông, mà còn vì khẳng định chắc chắn từ phía Mỹ về một quan hệ đồng minh chặt chẽ và bền vững.

Trung Quốc chưa thể trang bị hệ thống phóng hiện đại cho tàu sân bay

Các chuyên gia quân sự cho rằng nhiều khả năng tàu sân bay thứ 2 do Trung Quốc tự đóng sẽ không được trang bị hệ thống cất cánh hiện đại như mẫu tàu sân bay của các cường quốc, báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) số ra ngày 13/2 cho biết.

Tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc. (Ảnh: SCMP)

Một nguồn tin thân cận với Hải quân Trung Quốc tiết lộ với báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) rằng nhiều khả năng quân đội nước này sẽ không sử dụng công nghệ cất cánh điện từ hiện đại trên tàu sân bay thứ 2 do nước này tự đóng. Theo nguồn tin, tàu số hiệu Type 002 - tàu sân bay thứ 3 của Trung Quốc sau tàu Liêu Ninh và tàu số hiệu Type 001A, sẽ được trang bị ít nhất 3 hệ thống phóng dùng động cơ hơi nước.

Nguồn tin trên cho biết: “Vẫn có những vấn đề kỹ thuật khi lắp đặt hệ thống phóng điện từ trên tàu sân bay nên mẫu Type 002 sẽ sử dụng hệ thống phóng dùng động cơ hơi nước. Tuy nhiên, nếu so sánh với hệ thống sử dụng trên mẫu Liêu Ninh và Type 001A, hệ thống phóng điện từ dùng trên Type 002 vẫn cho những kết quả có tính đột phá. Theo đánh giá, sẽ mất thêm vài năm để các mẫu tàu sân bay mới có thể sử dụng hệ thống phóng mới và mất thêm hai hoặc ba năm để huấn luyện các phi công làm quen với công nghệ này”.

Trước đó, Giáo sư Jin Yinan - cựu Giám đốc Viện Nghiên cứu Chiến lược của Đại học Quốc phòng của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc, từng cho biết quá trình lắp đặt mẫu Type 002 đã được bắt đầu tại xưởng đóng tàu Jiangnan Changxingdao ở Thượng Hải từ tháng 3/2015.

Trong khi đó, chuyên gia quân sự Liang Guoliang cho biết Trung Quốc có kế hoạch sản xuất 2 chiếc tàu sân bay thuộc dự án Type 002, với lượng giãn nước khoảng 85.000 tấn. Đây sẽ là những tàu sân bay lớn nhất mà Trung Quốc sở hữu khi trước đó, tàu Liêu Ninh có lượng giãn nước 55.000 tấn và tàu Type 001A có lượng giãn nước 70.000 tấn.

Theo chuyên gia Liang, tàu sân bay đầu tiên thuộc dự án Type 002 sẽ được hạ thủy vào năm 2021. Trước đó, có những đồn đoán tàu thuộc dự án này sẽ là các tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân và trang bị hệ thống cất cánh điện từ hiện đại.

Tuy nhiên, chuyên gia Li Jie cho rằng, Trung Quốc khó có thể phát triển tàu sân bay thế hệ mới hoàn toàn trong vài năm nữa. Chuyên gia Li nói: “Các hệ thống khác nhau cho tàu sân bay mới cần công nghệ, kỹ thuật và phi công mới. Ví dụ, mẫu Type 001A dự kiến sẽ được hạ thủy vào cuối năm nay song sẽ mất thêm thời gian để xây dựng những yếu tố liên quan giúp tàu này trở thành một nhóm tàu sân bay có khả năng tác chiến đầy đủ”.

Còn theo ông Andrei Chang - nhà sáng lập tạp chí quốc phòng Quân sự Hán Hòa, mẫu Type 001A là “phiên bản sao chép” của tàu Varyag - vốn là tàu sân bay lớp Kuznetsov được Hải quân Liên Xô hạ thủy vào những năm 1970 và sau đó bán cho Trung Quốc trước khi được nước này đổi tên thành Liêu Ninh.

Về quan điểm trên, chuyên gia Li cho rằng vẻ ngoài của tàu Type 001A có điểm tương đồng với mẫu Liêu Ninh song thiết kế, thiết bị nội thất và khả năng hoạt động của tàu sắp được đóng xong có nhiều điểm hiện đại hơn Liêu Ninh. Chuyên gia này cũng cho rằng mẫu Type 001A sẽ được lược bỏ bớt những vũ khí để lấy thêm không gian cho các chiến đấu cơ J-15. Theo ước tính, tàu Type 001A có thể mang thêm từ 6 tới 8 mẫu J-15.

Ngoài ra, hệ thống radar hiện đại cùng 4 cột ăng-ten lớn sẽ được lắp đặt trên đài kiểm soát của tàu Type 001A. Bên cạnh đó, 4 hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn HQ-10 cùng với 24 ống phóng sẽ được trang bị trên tàu sân bay thứ 2 của Trung Quốc.

Tuy nhiên, nhà quan sát quân sự Antony Wong Dong cho rằng năng lực sản xuất giới hạn của Trung Quốc cho các mẫu J-15 bố trí trên tàu sân bay có thể ảnh hưởng tới khả năng hoạt động đầy đủ của mẫu Type 001A. Ông nói: “Tàu Liêu Ninh được thiết kế có thể mang theo một phi đội, cụ thể là 24 chiến đấu cơ. Tuy nhiên, tàu này tới nay mới chỉ mang được 20 chiến đấu cơ J-15 do Tập đoàn Aeroengine vẫn chưa phát triển được động cơ thay thế tương xứng cho động cơ AL-31 do Nga sản xuất. Vì vậy, có thể mẫu Type 001A sẽ gặp khó khăn tương tự như Liêu Ninh”.